صفحه نخست          تماس با مدیر            نسخه موبایل                RSS                  
دوستان
علل گرایش به بهائیگری
مسلمان شدن دروغین بهائیان
علت اصلی گرایش به بهائیگری در ابتدایی ظهور آنرا نمیتوان در اوضاع اقتصادی و سیاسی آن زمان جستجو كرد. آقای عبد الله شهبازی در كتابی مفصل كلیه فامیلهای بهائی ابتدای ظهور این دین را با ذكر نام و سند معرفی مینماید كه بیش از نود درصد آنان یهودیانی بودند كه همان اواخر مسلمان شده بودند. گویا دستوری به آنها داده شده بود تا خود را مسلمان معرفی كنند و با آغاز ادعای ظهور به آدین جدید بپیوندند تا با این گرایش برد تبلیغاتی این فرقه جدید بالاتر رود.

علت گرایش از بعد اقتصادی
دكتر یوسف فضایی در كتاب (تحقیق در تاریخ و عقاید شیخیگری و بابیگری و…) از دید جامعه شناسی ادیان به ریشه یابی این جنبش ها و علت بروزشان مبادرت ورزیده و می گوید: وضع اقتصادی و كشاورزی ناسالم و محدود دوره قاجاریه مبتنی بر كشاورزی سنتی و رابطه ارباب رعیتی و نظام فئودالیزم قرون وسطایی بود كه هر شهر باید از نظر ارزاق خود را كفایت می كرد.به این علت اگر در شهری به علت كمبود ارزاق قحطی پیش می آمد و احیاناً در شهرو ولایت دیگر ارزاق وجود داشت ، نمی توانست به ناحیه قحطی زده كمك كند زیرا حاكمان درحدود نصف ارزاق آنها را به جای دیگر می بردند و در انبارها نگه می داشتند.

روی این اصل دهقانان و زحمت كشان دیگر كه نیروهای تولید كننده اقتصادی بودند هیچگونه تأمین اقتصادی و اجتماعی نداشتند و در نتیجه در فلاكت و تیره روزی و ناامیدی به سر می بردند و افق زردهایشان تیره بود و تن و روحشان در انتظار فرج و ظهور نجات دهنده خدایی بود.

علت گرایش از بعد امنیتی
محمدرضا فشاهی در كتاب واپسین جنبش قرون وسطایی در قالب نظریات تضاد به بررسی علل و عوامل ایجاد و عوامل ایجاد فرقه های مورد نظر پرداخته و وضعیت امنیتی آن دوران را چنین بیان می دارد: «نیروهای نظامی دولت بلای جان زحمتكشان بودند، زیرا دولت قاجار از ولایات و شهرها و دهات كسانی را كه عموماً بیكار و قلدر و قمه كش و به اصطلاح عوامانه لات و لوط كوچه و بیابان و گذر و خیابان بودند داوطلبانه به عنوان سرباز مزدور اجیر و استخدام و جزء ارتش موهوم خود می كرد .پس از ثبت نام و گرفتن اسلحه آنها را در محل زنـدگــی خـود آزاد می گذاشت این افراد درشهرها و دهات بلای جان زحمت كشان می شدند و از دسترنـج آنها اخاذی و مفتخــواری می كردند و جز ایجاد و تشدید تیره روزی مردم نقش دیگری نداشتند و همچنین مالیات های دیگری نیز بر روستائیان تحمیـل می شد ،مأموران حكومت برای مخارج خود و افرادشان درمناطقی كه تحت اختیارشان بود مالیاتی به نام تفاوت عمل دریافت می كردند افراد قشون و پیكهای دولتی به زور در خانه های روستائیان اقامت می كردند و علاوه بر مخارج خود و چارپایانشان اهل خانه را مجبور به خدمت می كردند و در صورت كمترین مقاومت آنها را با قنداق تفنگ و چماق مجروح می كردند.»

علت گرایش از بعد عقیدتی
عقیده آوردن پیروان شیخ احمد احسایی به او به این علت بود كه آنان در جنگ های ایران و روس دیده بودند كه دولت و روحانیت اصولی با تمام توان وارد شدند و شكست خوردند.نا امیدی از اقتدار شاه و روحانیت آنان را به سمت امید مستضعفان عالم یعنی امام زمان (عج) متمایل نمود و ادعای ركن رابع از جانب شیخ آنان را فریفته كرد.

علل گرایش از بعد اجتماعی
اگر بخواهیم درمورد زمینه اجتماعی پیوستن پیروان به فرقه شیخیه مشروح تر سخن بگوییم، می توان گفت كه شكست در جنگهای ایران و روس نوعی تحقیر، فقر، گرسنگی و بیماری برای ایرانیان به ارمغان آورد. دربار كه از روی خوشگذرانی و زیاده طلبی نمی توانست از هزینه های خود كم كند به فساد مالی از قبیل رشوه گیری و گرفتن مالیات مضاعف از مردم پرداخت. مظالم دولتی و بخصوص شكست تلاش روحانیت تراز اول در جنگ پس از ابراز حكم جهاد، زمینه را برای نوعی درون گرایی و كناره گیری از امور اجتماعی در بین اقشار مختلف جامعه پدید آورد. احساس شكست و كناره گیری صاحب نفوذان سیاسی از امور دولتی وحكومتی كه بخشی از آن نیز می تواند به علت فساد دربار باشد، موجب افزایش نفوذ قدرتهای بیگانه در دربار شاهی گشت و میل به دوری گزیدن از استبداد، فقر وشكستها، برخی از مردم را به سوی اندیشه های خیالپردازانه گرایش داد. از این رو با آن كه مقابله با افكار صوفیانه و اخباریگری توسط علمای اصولی و پیشرفتهای علمی آنان، دین و زندگی دینی را به واقعیتهای اجتماعی و عملی نزدیك تر می نمود، اما همین تعارض نیز به نوبه خود زمینه را برای ظهور اندیشه های نوی كه دارای خصلتهای دنیاگریز بودند فراهم تر كرد.

در مورد زمینه كسب وجهه باب در میان مردم ، به غیر از فراهم بودن زمینه تقابل دولت و ملت یكی به رهبری شاه و دیگری به رهبری روحانیت، می توان از نوع اعتقادات شاه نیز سخن به میان آورد. در این دوره محمدشاه بیش از هر كس دیگر تحت تأثیر حاج میرزا آقاسی استاد و صدر اعظم خود بود. به عقیده الگار«اخلاص بی چون و چرای محمد شاه به حاجی میرزا آقاسی جایی برای گفتگو از مرجع مذهبی باقی نگذاشت.» حاج میرزا آقاسی در ایروان به دنیا آمد و هنگام جوانی پدرش او را به عتبات عالیات برد و در محضر عبدالصمد همدانی صوفی معروف، به تحصیل پرداخت. در حمله وهابیه به كربلا استادش كشته شد و او به ایروان بازگشت و چندی در سمت منشی اسقف بزرگ ارمنی ایروان مشغول به كارگشت. «پس از سرگردانیهای بیشتر در زی یك درویش در تبریز به دربار عباس میرزا راه یافت و در آنجا خود را به عنوان معلم و رفیق محمد میرزا مستقر كرد.» پیشگویی ها و خرافه پردازی های آقاسی زمینه را برای شیفتگی بیشتر شاه فراهم تر نمود. برای مثال معروف بودكه او وقتی برای سلامت شاه حرارت تابستان را كم كرده بود!

با توجه به همین نشانه ها و گزافه گویی هایی كه در مورد كرامات آقاسی و دیگر صوفیان بیان می شد وبا توجه به فاصله گرفتن محمد شاه از علمای اصولی، محمد باب به خود جرأت داد و ماجرای درگیری خود با علمای شیراز را به امید اثر بر شاه برای او نوشت. این درگیری پس از ادعای او به نیابت امام زمان (عج) صورت گرفت و در آن پس از شكست در بحث با علما، علی محمد مجبور به توبه شد.همچنین او در زندان ماكو رســاله ای تحــریر كـــرده بــه حاج میرزا آقاسی تقدیم كرد.

به طور كلی در تفحص درباره رابطه دولت با فرقه بابیه باید گفت به نظر می رسد در دوره محمد شاه، فاصله گرفتن دولت یا دستگاه سیاسی از متشرعین اصولی و گرایش دولت به افكار خرافی و صوفی مآبانه از جمله عواملی است كه زمینه را برای ابراز عقیده علی محمد باب پس از طرد شدن از جانب روحانیت فراهم كرده است. حمایت حاكم اصفهان از او نیز بسیار كارساز بوده است. به عبارت دیگر در ابتدا سید علی محمد باب با استفاده از كسوت روحانیت و اعتبار نیابت امام زمان (عج) توانست عده ای را به خود جلب كند. پس از ابراز برائت روحانیت از او علی محمد باب به دامن اقتدار دولت چنگ زد. یعنی در قدم اول با پشتیبانی اقتدار روحانیت وارد میدان ادعای خویش شد و پس از دستگیری به دنبال جلب حمایت دولت برای مقابله با روحانیت رفت.

با استفاده از آنچه دراین گفتار آمد علل گرایش پیروان این فرقه ها به آنان را می توان به صورت زیر جمع بندی نمود: علی رغم برخی كه زمینه اجتماعی جنبش بهائیت را تضاد طبقاتی مبتنی بر عوامل اقتصادی می دانند به نظر می رسد كه طبقات اجتماعی آن زمان مبتنی برزمینه های سیاسی شكل گرفته بود و ریشه این جنبش عمدتاً در زمینه های سیاسی و فرهنگی نهفته است نه اقتصادی. شكست اقتدار دین و دولت در جنگهای ایران و روس و فقر عمومی مردم زمینه را برای گرایش به شیخیه در پیروان این فرقه فراهم نمود. تمایلات صوفی گرایانه محمد شاه و صدراعظم ، خواست دولت روسیه و همراهی بریتانیا برای شكستن مهم ترین عامل انسجام اجتماعی جامعه ایرانی یعنی مذهب شیعه ، تضاد میان دولت و ملت در بخش ساختار سیاسی- اجتماعی و وجود جنبش شیخیه و تمایلات واقع گریز در اذهان عمدتاً طبقات پایین فرهنگی – سیاسی جامعه نیز عمده ترین عواملی هستند كه زمینه را برای به وجود آوردن جنبش بابیه فراهم نمودند. از آن پس این جنبش عمدتاً با حمایت بیگانگان در خارج از ایران برنامه ریزی شد و به حیات خود در شكل بهائیت و انواع آن ادامه داد.

هوای دل



اینجا آسمان ابری ست
آنجا را نمی دانم
اینجا هوایش بهاری نیست
آنجا را نمی دانم
اینجا عاشقا تنهایند
آنجا را نمی دانم
اینجا دل برای تو تنگ است
آنجا را نمی دانم...
کتابنامه

کتاب «مهدیان دروغین» تألیف حجت‌الاسلام رسول جعفریان منتشر و روانه بازار شد. دانشیار دانشگاه تهران در این کتاب به تقسیم حوزه‌های مختلف جغرافیایی دنیای اسلام پرداخته و مهدیان دروغین در مناطق و دوره‌های مختلف تاریخ را معرفی کرده است.

نظرسنجی
به نظر شما چقدر برای واقعه ظهور آماده هستیم؟







دیگر امکانات



این نوا را در وبلاگ خود پخش کنید:

حمایت
شمارنده
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :