تبلیغات
آفتاب پنهان - انتظار و قصد غربت
 
 
صفحه نخست    l    تماس با مدیر    l    نسخه موبایل    RSS    l   
پیوندهای روزانه
  • ویژگی های جامعه منتظر ظهور منجی

    بشر از روزی كه پا به عرصه گیتی نهاده در آرزوی یك زندگی اجتماعی خوش و سعادت‌بخش است، و در راه رسیدن به آن تلاش و كوشش می‌كند و همیشه از جان و دل خواستار یك عصر درخشان و اجتماع صالحی است كه ظلم و تعدّی در آن نباشد....

    ادامه مطلب ...
  • امام ، پناه از شیطان

    یکی از مهم ترین شؤون امام علیه السّلام که تأمین کننده‌ی اساسی ترین نیاز ما به ایشان است، ملجأ و پناه بودن امام علیه السّلام است...

    ادامه مطلب ...
  • عرصه‌های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت

    یکی از موارد اتفاقی بین شیعه و اهل سنّت در قضیه‌ی مهدویّت، اتفاق بر اصل آن است. امت اسلامی ـ به غیر از گروهی اندک از غربزدگان و روشنفکر نمایان مانند احمد امین مصری ـ بر این مسأله اتّفاق دارند که ...

    ادامه مطلب ...
  • زن منتظر و منتظر‌پروری

    در طول تاریخ تشیع، یكی از نقش‌های بی‌بدیل زنان، دفاع از ولایت و تلاش برای حفظ این ارزش الهی بوده است، به ویژه در عصر غیبت كه تقریباً امكان ایفای نقش مردان برای دفاع از ولایت، به سبب اختناق شدید، كم‌رنگ بوده است، زنان، فعالانه برای حفظ فرهنگ مهدویت در جامعه نقش آفرینی كرده‌اند...

    ادامه مطلب ...
  • ما بی صاحب نیستیم !

    آقای شیخ حیدرعلی مدرس اصفهانی فرمود: « یکی از مواقعی که من به حضور مقدس حضرت بقیة الله ارواحنا فداه ( یا یکی از اصحابشان ) مشرف شدم و ایشان را نشناختم، سالی بود که اصفهان بسیار سرد شد و نزدیک پنجاه روز آفتاب دیده نمی شد و مدام برف می بارید. سرما بحدی شد که نهرهای جاری یخ بسته بود. ...

    ادامه مطلب ...
انتظار و قصد غربت
آیا در انتظار قصد قربت شرط است یا نه؟

شرح این مطلب به بیان دو مقدّمه بستگى دارد.

مقدّمه اوّل: در بیان آنچه نیّت در آن شرط است، در اینجا مى‏گوییم: اوامرى كه از سوى خداوند صادر مى ‏شود بر سه گونه است:

یكم: آنچه مى ‏دانیم كه مصلحت در آن انجام دادنش به صورت تعبّد است، مانند نماز.

دوم: آنچه مى‏ دانیم مصلحت در آن به صورت تعبّد منحصر نیست، بلكه مقصود انجام یافتن آن است به هر نحوى كه باشد، چنان‏كه فرموده: جامه‏ات را از ادرارهاى آنچه گوشتش حلال نیست بشوى. كه مى ‏دانیم مقصود شسته شدن جامه است با صرف نظر از نیّت و قصد شوینده .

سوم: آنچه مى ‏دانیم مصلحت در آن به صورت تعبّد منحصر باشد، مانند دیدار مؤمن و مانند آن.

و تردیدى نیست كه در گونه اوّل نیّت شرط است، كه اگر در آن نیّت خللى وارد آورد، تكلیف از گردنش ساقط نمى‏ گردد، همچنان‏ كه بدون تردید نیّت در گونه دوم شرط نیست. و امّا در گونه سوم؛ هرگاه شخص آن را به قصد تعبّد به جاى آورد، استحقاق ثواب دارد و اگر آن را بدون قصد عبادت به جاى آورد، استحقاق ثواب ندارد، موجب عقاب هم نیست. و فرق بین این با كارهاى مباحى كه هرگاه شخص آن‏ها را به قصد طاعت به جاى آورد، آن است كه در اینجا امر به طور مستقیم به آن‏ها تعلّق یافته، در صورتى كه در آن كارهاى مباح، امر به طور مستقیم متوجّه آن‏ها نیست، چون فرض این است كه آن‏ها مباح هستند، بلكه بدین جهت امر به آن‏ها تعلّق مى‏ گیرد كه واسطه رسیدن به امر راجحى در شرع مى‏باشند.

مقدمه دوم: در بیان منظور از قصد قربت كه در عبادات شرط است، مى ‏گویم: منظور از آن آوردن مأمور به چیزى كه به آن امر شده به قصد اطاعت خداوند - جلّ شأنه - و به كار بستن فرمان او مى ‏باشد، خواه انگیزه او از اطاعت این باشد كه خداوند را شایسته اطاعت مى ‏داند، یا انگیزه‏اش محبّت خداوند یا سپاسگزارى نسبت به او، یا تقرّب جستن به سوى او، یا امید پاداش الهى و یا ترس از عقوبتش بوده باشد، كه مراتب و درجات مختلفى است، هر یك برتر از دیگرى و هر كسى بر روش خود عمل مى‏ كند. [1]

و دلایل شرط بودن نیّت به گونه یاد شده نسبت به عبادات، در كتب فقه ذكر گردیده از اجماع و آیات، مانند فرموده خداى تعالى: فَاعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّین. [2]

پس خداوند را با اخلاص كامل در دین پرستش نمایید.

و احادیث از جمله؛ حدیث صحیحى كه در اصول كافى روایت شده، امام زین‏العابدین ‏علیه السلام فرموده: هیچ عملى جز با نیّت درست نیست. [3]

و از جمله؛ در وسائل به سند خود، از حضرت موسى بن جعفر، از پدرانش، از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم ضمن حدیثى آورده كه فرمود: همانا اعمال بسته به نیّت‏ها است و براى هر كس آنچه را نیّت كرده خواهد بود، پس هر آن ‏كه به قصد آنچه نزد خداوند هست در غزوه‏اى شركت كند، البته پاداشش بر خداى - عزّوجلّ - خواهد بود و هر كس به خاطر دنیا یا به نیّت به دست آوردن غنیمتى به غزوه رود، جز آن چیزى حاصلش نخواهد شد. [4]

و در همان كتاب از امام صادق‏ علیه السلام آمده كه: خداى - عزّوجلّ - فرموده: من بهترین شریك هستم، هركس غیر مرا در عملى با من شریك سازد، آن را نخواهم پذیرفت، مگر آنچه را كه براى من خالص باشد. [5]

و احادیث دیگرى كه در كتاب‏هاى علماى ما - كه خداوند بر آنان رحمت آرد - تدوین گردیده است. چون این را دانستى، پس بدان كه آنچه به نظر نزدیك‏تر است، این‏كه انتظارى كه در اخبار به آن امر شده از گونه سوم مى‏باشد، بنابراین چند صورت در آن تصوّر مى ‏شود؛

اوّل: این‏ كه منظور شخص منتظِر، اطاعت امر خداوند باشد، خواه انگیزه او بر اطاعت، امید ثوابى باشد كه در روایات به آن وعده شده، یا انگیزه دیگرى داشته باشد.

دوم: این‏كه انگیزه‏اش بر انتظار، اطاعت امر و نایل شدن به پاداش دنیوى یا اخروى باشد، ولى قصد پاداش فرعى و تابع قصد اطاعت باشد. یعنى مقصود اصلى او از انتظار اطاعت امر باشد و به پیوست آن، پاداش را قصد نماید.

و این دو قسم موجب نایل شدن به تمام پاداش‏ ها و ثواب‏ هایى است كه در روایات وارد گردیده و شایسته است كه مؤمن قسم اوّل را انتخاب كند، بلكه عالى ‏ترین گونه ‏هایش را - كه به آن‏ها اشاره نمودیم – برگزیند.

سوم: این‏كه انتظار به منظور رستگارى به ثواب‏ها و مواهب اخروى یا دنیوى باشد، به جهت آگاهى ‏اش به جمع شدن لوازم زندگى و طول عمر و فراخى روزى و فراوانى نعمت‏ها و زایل شدن همّ و غم و درد و رنج در زمان ظهور مولایمان صاحب الزمان ارواحنا له الفداء به طورى كه از انتظارش جز این نخواهد و اطاعت امر خداوند در نظرش نباشد.

چهارم: عكس قسم دوم یعنى منظور اصلى ‏اش از انتظار، پاداش باشد و به پیوست آن بخواهد امر خداوند را اطاعت كند.

و ظاهر آن است كه در این دو قسم استحقاق ثواب‏ه ایى كه در روایات وعده شده‏اند را ندارد، زیرا كه استحقاق پاداش عبادت، به قصد اطاعت بستگى دارد - چنان‏كه دیدید در صریح روایت آمده است - . و فرض این است كه مأمور به را به قصد تعبّد به جاى نیاورد، پس انتظارش عبادت نیست.

و همان‏طور كه مستحقّ ثواب نیست، هم‏چنین استحقاق عقاب نیز ندارد، زیرا كه چنین نمى ‏دانیم كه مصلحت انتظار فقط در صورت انجام دادن آن به قصد قربت باشد، بلكه ظاهر از مطالعه اخبارى كه در این باره رسیده، این است كه به منظور جلوگیرى از یأس و ناامیدى مؤمن از ظهور امام‏ است، لذا امیر المؤمنین ‏علیه السلام در حدیثى فرموده: منتظر فرج باشید و از رحمت الهى مأیوس نشوید... كه ظاهر فرموده حضرت: مأیوس نشوید، بیان نخستین درجات انتظار مى ‏باشد.

و نیز اشاره به همین است فرموده مولایمان حضرت صادق‏ علیه السلام در روایت ابو بصیر كه سابقاً گذشت این‏كه: اى ابوبصیر! آیا تو هم از كسانى هستى كه دنیا مى‏ خواهند... و بدین ترتیب بر او اعتراض كردند، یعنى: آیا همچون تویى سزاوار است كه خواسته ‏اش از انتظار فرج، رسیدن به لذّت‏هاى دنیوى باشد؟ و این بیان بر آنچه یادآور شدیم، دلالت دارد كه اگر هدفش در رسیدن به پاداش محدود باشد، مستحقّ عقوبت نیست. و نظیر این مطلب در اعمال بسیار است، مانند: دیدار مؤمن، عیادت بیمار، تشییع جنازه، برآوردن حوایج برادران دینى و غیر این‏ها كه هیچ كس نگفته اگر مؤمن، حاجت برادر مؤمن خویش را برآورده سازد و به این كارش قصد تعبّد نكند، مستحقّ عقوبت مى‏ شود، البته استحقاق ثواب در این عمل و مانند آن به قصد تعبّد بستگى دارد، چنان‏كه توجّه دادیم. [6]

اگر بگویید مى ‏توان قایل شد كه قصد تقرّب در انتظار واجب است و خلاف آن حرام مى ‏باشد، نظر به حدیثى كه در كتاب تحف العقول از مفضّل بن عمر، از حضرت ابى عبد اللَّه امام صادق‏ علیه السلام آمده كه فرمود: مردم درباره ما بر سه گروه شدند: گروهى ما را دوست داشته و در انتظار قائم ما شدند تا از دنیاى ما برخوردار گردند، كه گفتند و سخنان ما را حفظ كردند و از كردار ما كوتاهى نمودند، كه این‏ها را خداوند به سوى آتش محشور خواهد ساخت... .

مى‏ گویم این صفت منافقان است كه محبّت خاندان عصمت را به زبان اظهار كنند و دل‏هایشان منكر آن است. و این مطلب از فرموده امام صادق‏ علیه السلام: كه گفتند... ظاهر و آشكار است، بنابراین مقصود چنین است - واللَّه العالم - كه این منافقان محبّت ما را به زبان آشكار ساختند تا هرگاه قائم خاندان عصمت بپاخاست، به هدف‏ هاى دنیوى خویش نایل گردند و حال آن‏كه فعل آن‏ها مخالف قولشان مى‏ باشد و این دلیل نفاق آن‏ها است و عاقبت كارشان جهنّم است، و این افراد همان‏هایى هستند كه در بعضى از روایات آمده كه حضرت قائم ارواحنا له الفداء دستور مى‏ دهد گردنشان را بزنند، در حالى كه كنارش ایستاده باشند و خدا دانا است.

پی نوشت ها :
[1] سوره اسراء، آیه 84.

[2] سوره زمر، آیه 2.
[3] اصول كافى، 84/2 باب نیت ح 1.
[4] وسائل الشیعه، 34/1 باب 5 ح 10.
[5] وسائل الشیعه، 44/1 باب 8 ح 9.
[6] وسائل‏الشیعه، 144/1 ح 1221.

درباره وبلاگ



اینجا آسمان ابری ست
آنجا را نمی دانم
اینجا هوایش بهاری نیست
آنجا را نمی دانم
اینجا عاشقا تنهایند
آنجا را نمی دانم
اینجا دل برای تو تنگ است
آنجا را نمی دانم...

نظرسنجی
به نظر شما چقدر برای واقعه ظهور آماده هستیم؟






نوای مهدوی

این نوا را در وبلاگ خود پخش کنید:

حمایت
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • آخرین بازدید :